Verborgen schatten ‘Anansi’

En nog eentje die je anders zou missen. Een ontwerpschets met als thema ‘Anansi’. Voor de SBK heeft mijn vader een aantal werken rondom ‘Anansi’ gemaakt. Hij maakte een aantal schetsvoorbeelden. Dit is er slechts eentje van. Uiteindelijk maakte hij 4 schilderijen rondom het thema.

 

fullsizeoutput_4c29

schetsontwerp Anansi, 2007/8

Geplaatst in Art, Books, Uncategorized | Tags: , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Verborgen schatten

Vorig jaar september was ik in Suriname op (werk)vakantie. Behalve ontspanning en genieten van het land, moest er ook gewerkt worden aan het boek ‘René Tosari. Diversity is Power.’ Wat vooral moest gebeuren is kijken wat mijn vader zoal in zijn atelier had. Ik trof er een groot aantal werk aan zoals ontwerpen in de vorm van schetsen, maar ook proefetsen bijvoorbeeld. Of zoals deze:

 

DSC_0582

untitled, lino 1983

Omdat mijn vader zo veel werken heeft gemaakt (wel honderden) moest er een strenge selectie worden gemaakt. Dat was ontzettend moeilijk, maar het is gelukt!

In deze blog neem ik af en toe een werk op die de selectie niet heeft gehaald.

Enjoy!

Geplaatst in Art, Books, Other Issues | Tags: , , , , , | Een reactie plaatsen

René Tosari. Diversity is Power

Je hebt het waarschijnlijk al vernomen. Wij (ik en een geweldig team professionals)  zijn bezig met het maken van een monografie van René Tosari. Het boek zal bestaan uit een aantal essays dat verschillende aspecten van zijn werk belicht, een uitgebreide tijdlijn waarin je als het ware zijn 50 jarig carrière bewandelt en een schat aan afbeeldingen. De inhoud van het boek is bijna zo goed als klaar. Nu nog het vormgeven en drukken… niet heel onbelangrijk.. En daar hebben we geld voor nodig! Er is al veel gedoneerd, maar we zijn er nog niet! Deze smeekbede om de laatste centen, zullen jullie de komende weken, vooral op social media, heel vaak tegenkomen. En ik wil jullie via deze blog nu eens laten weten waarom ik dit boek zo belangrijk vind.

 

Tosari (1146)

René Tosari, untitled 2002, mixed media on canvas 

Ja, hij is mijn vader! En als dochter gun ik hem dit natuurlijk als geen ander. Maar er is meer. Het is ontzettend belangrijk dat zijn werk gedocumenteerd wordt. Het is geschiedenis die niet verloren moet gaan. Het boek zal onderdeel worden van de Surinaamse kunstgeschiedenis, die maar net in de kinderschoenen staat. Zo een boek uit laten brengen, is dus eigenlijk groter dan de kunstenaar over wie het gaat. Knowledge is power people! Als dit boek er is, kunnen meer mensen te weten komen hoe rijk de Surinaamse cultuur is, en zijn we weer een stapje verder in het beschrijven van de Surinaamse kunstgeschiedenis.

René Tosari heeft zowel in Suriname als in Nederland aan zijn carrière gebouwd. In de jaren tachtig was hij behalve beeldend kunstenaar ook oprichter van het kunstenaarscollectief Waka Tjopu, een collectief dat geloofde in het brengen van kunst in de maatschappij. In de jaren negentig vestigde hij zich in Amsterdam Zuidoost en zag hij de Bijlmermeer als broedplaats van hedendaagse kunst, met name door de hoeveelheid aan verschillende nationaliteiten die het stadsdeel rijk is. Hij maakte zich in de Bijlmer hard voor zo een broedplaats en was daardoor mede verantwoordelijk voor de oprichting van Open Ateliers Zuidoost.

Tosari (1519)

René Tosari, ‘Impressie Bijlmermeer’ 1996, mixed media on canvas

Vanaf het nieuwe millennium zet hij zich in als docent beeldende vorming waarbij hij kinderen de waarde van beeldende kunst leert in te zien. Sinds 2013 heeft hij zich weer voorgoed gevestigd in Suriname, waar hij in Commewijne een artist in residence aan het opzetten is.

Het is dit jaar 50 jaar geleden dat René Tosari begon aan de kunstacademie. Het is dit jaar 45 jaar geleden dat hij zijn eerste solo- tentoonstelling hield en 2018 is ook het jaar dat hij 70 werd! Als dit niet genoeg redenen zijn om het boek te laten uitkomen…

 

 

Geplaatst in Art, Books | Tags: , , , , , | Een reactie plaatsen

Project kunstenaarsboek

Een paar jaar geleden schreef ik dat wij (mezelf en een team van uitmuntende kunstcollega’s) een kunstenaarsboek over mijn vader, René Tosari , zouden maken. Behalve op bepaalde sociale media, heb ik er verder op mijn blog geen aandacht meer aan besteed. Daarom dacht ik, het is misschien tijd voor een kleine update wat betreft dit grootschalig project.

We zijn nu al vier jaar verder en helaas is er nog geen boek. Nee, nog steeds niet. Tot mijn spijt krijg ik ook opmerkingen naar mijn hoofd geslingerd van: “Is het nog niet af??”, tot “Je bent er al jaren mee bezig”. Tja mensen, als ik rijk was, was het er allang geweest. Niet alleen het gebrek aan geld, maar om verschillende redenen heb ik er een paar jaar geleden bewust afstand van genomen. Totdat er weer een moment kwam dat ik dacht als ik niets doe, gaat het wellicht ook niet meer gebeuren. Ik besloot eerst een website voor mijn vader op te zetten. Dankzij de uitmuntende Nicole kwam dat al snel tot stand. En met het bezig zijn met de website, dacht ik al snel: ‘En nu het boek!”.

Het proces duurt, zoals ik al aangeef, al een aantal jaar. Mijn moeder zegt altijd, dingen gebeuren op hun eigen tijd, en dat is waar! Want een aantal jaar geleden, toen dit idee zich vormde, dacht ik dat het easy peasy was. Een boek: wat tekst en wat plaatjes… how hard could that be? Ik bedoel te zeggen dat ik er toen echt niet klaar voor was, voor het proces. Want wat is het een werk zeg! Alle documentatie die moet worden uitgeplozen, kunstwerken die gefotografeerd zijn selecteren, teksten schrijven, geld zoeken, geld zoeken en geld zoeken. En elke week gebeurt er wel weer iets waarbij ik weer even moet schakelen om een goede, passende oplossing te vinden.

schilderij 1969 (1)

Een van de eerste kunstwerken geschilderd door Tosari: ‘Portret van opa’, olie op paneel, 1969

Het mooie is dat de mensen met wie ik werk, allemaal ontzetten passioneel zijn in hun bijdrage. Ze willen allemaal dat het boek er komt en doen wat ze kunnen om dit te bewerkstelligen. Af en toe hoop ik wel dat het sneller zou gaan, maar iedereen die hier aan werkt doet dat naast hun andere werkzaamheden. Ook ik moet heel vaak schakelen. Ik ben moeder van een peutertje, vrouw van mijn lief, werk 3 dagen per week in een galerie, heb deze blog, houd mijn vaders website bij en heb een huishouden die op dit moment non- existent is (het huis is werkelijk ontploft!! Zo erg, dat het een andere post waardig is :)). Het boek staat hoog op mijn prioriteitenlijst en doe ik tussen alle andere dingen door en dat is vrij pittig. Het is dus veel en zwaar, maar ik ga stug door. Want het is ook leuk, …niet alles is leuk, maar veel wel. En ik leer ontzettend veel. Over een boek maken en wat er bij hoort, over mezelf en anderen en over mijn vader en wat hij allemaal gedaan en betekent heeft in de Surinaamse samenleving en in de Amsterdamse Bijlmermeer. En daar doe ik het voor. Want hoe slecht het ook gaat in Suriname op dit moment, moeten we dan juist niet doorgaan met een project als deze? Beeldende kunst heeft toch zeker een belangrijke economische waarde! Het is een ontzettend positief project, een kunstenaarsboek die een plek zal innemen in de Surinaamse kunstgeschiedenis. Ook leerzaam, niet alleen andere kunstenaars of mensen in de Surinaamse kunstwereld, maar ook in Nederland waar in veel culturele instellingen nog steeds geen plek is voor diversiteit.

Volgend jaar wordt Tosari 70. Dat wil zeggen dat hij dan 50 jaar (een halve eeuw!!) in  het vak zit. Dat vinden wij (de uitmuntende kunstcollega’s, mijn uitmuntende zus en ik) een prachtige gelegenheid om het boek af te hebben. Als je benieuwd bent hoe het allemaal vordert, blijf me dan volgen. Ik houd je op de hoogte.

 

Geplaatst in Art, Books, Other Issues, Uncategorized | 4 reacties

Cottage pie

Vandaag weer een recept. Ik zag James Martin (Britse chef, van Saturday Kitchen) onlangs op de televisie een cottage pie maken en dat wou ik al zo lang proberen. Dus de volgende dag meteen gemaakt en het heeft niet teleurgesteld!

Ingrediënten:

8 medium aardappelen, 1 theelepel plantaardige olie, 600g rundergehakt, 2 fijn gesneden uien, 3 tenen knoflook fijn gesneden, 4 takjes tijm blaadjes verwijderd en fijn gesneden, 1 stengel bleekselderij fijn gesneden, 2 eetlepels tomatenpuree, scheutje Worcestershire sauce naar smaak, 9 wortels ongesneden en schoongemaakt (1 fijn gesneden, 8 heel gelaten), 100 ml rode wijn, 500 ml runderbouillon, 50g basterdsuiker, 125 g ongezouten boter, 150 ml melk, zout en zwarte peper.

Bereidingswijze:

  1. Verwarm de oven voor op 190C/ 170C Fan/ Gas 5
  2. Prik met een vork de aardappelen rondom in, wrijf ze in met een beetje olie en bak ze in de oven 1 – 1 1/2 uur of tot ze zacht zijn.
  3. Verwarm een pan tot deze heet is, voeg de olie toe en bak het gehakt in gedeelten tot het net aan bruin is. Voeg daarna de uien, knoflook, tijm en bleekselderij toe en bak enkele minuten tot ze zacht zijn.
  4. Voeg de tomatenpuree toe, bak ongeveer 1 – 2 minuten mee, gevolgd door de  worcestershire saus en de fijn gesneden wortel. Voeg de wijn toe en laat het meekoken tot het met een derde verminderd is in volume. Doe de runderbouillon erbij en laat sudderen. Wel af en toe roeren en door laten sudderen voor ca 30 minuten tot de rund zacht is en de saus dikker is geworden.
  5. Leg de overgebleven wortels intussen in een pan water, voeg een snufje zout, de suiker en een klont boter toe. Laat koken, doe het vuur dan zachter en laat zachtjes sudderen tot de wortels zacht zijn, kan 30-40 minuten duren.
  6. Als de rundergehakt klaar is, maak het af met zout, zwarte peper en zoveel worcestershire als je wilt.
  7. Doe het gehakt in de kom en laat het afkoelen terwijl je de aardappelpuree maakt.
  8. Als de aardappelen gaar zijn, haal ze uit de oven. Laat ze iets afkoelen, ze dienen nog wel warm te zijn voor de puree. Verhoog de oventemperatuur naar 220C/200c Fan/ Gas 7.
  9. Als de aardappelen iets afgekoeld zijn, snijd ze in tweeën, schep het vlees eruit en pureer het door middel van een aardappelknijper, stamper of vork.
  10. Voeg de helft van de overgebleven boter en de melk toe aan de aardappelen en klop tot de puree glad en romig is. Voeg zout en peper naar smaak.
  11. Doe het afgekoelde gehakt in een bakblik en lepel de warme aardappelpuree erover. Verspreid de overgebleven boter over de puree en doe nog 10-15 minuten in de oven tot de bovenkant goudbruin is en het gerecht door en door heet is.
  12. Serveer met de gekookte wortels.

Eerlijkheidshalve, ik vond de wortels niet echt heel geweldig. De volgende keer eet ik dit met wat doperwtjes denk ik. En er komt echt een volgende keer, want het was heerlijk.

 

 

Geplaatst in Food, Uncategorized | Een reactie plaatsen

Vertrouwd, maar toch anders

Bijna een nieuw jaar, dus weer tijd voor een evaluatie van het afgelopen jaar, dacht ik. Maar als ik er goed over nadenk, is het dit jaar, privé, vrij rustig geweest. In ieder geval wat spannende gebeurtenissen betreft. Ik ben voornamelijk bezig geweest met mijn dagelijkse bezigheden. Dus zoontje, geliefde, familie en werk. Misschien tijd voor meer enerverende zaken vanaf nu? Als je de actualiteit een beetje volgt en af en toe een krant oppakt, zou je inderdaad geloven dat er spannende dingen aankomen. Volgend jaar maart weer verkiezingen en niet alleen bij ons. Ook in Frankrijk en Duitsland en natuurlijk vanaf januari 2017 geen Obama meer, maar Trump. Ik las zelfs dat een wetenschapper door middel van een aantal berekeningen heeft voorspelt dat in 2020 de derde wereldoorlog uitbreekt. Alles zou er naar toe wijzen. Hij heeft al een aantal waarschuwingen, bijvoorbeeld richting de VN, doen uitgaan. En het is nu zaak om, volgens anderen, ervoor te zorgen dat we als we eenmaal in die oorlog zitten, niet spijt hebben van de beslissingen die we nu eigenlijk niet goed genomen hebben. Tja..

Ik sla het afgelopen weekend een krant open en het ene na het andere nieuws treft me. De verkiezingen in Amerika die gemanipuleerd zijn door Russische inmenging, het hartverscheurende nieuws over Alleppo, Nederlandse elite die vrezen voor de opkomende populisten enzovoort enzovoort. Ik was uiteindelijk blij om te kunnen lezen dat de Nederlandse handbalsters de finale van de EK hadden gehaald. Let wel, ik heb totaal niks met handbal, maar ik wou gewoon blij worden van iets uit die vervloekte krant. Helaas bereikte mij vandaag het nieuws dat ze niet gewonnen hebben.

Ik ben niet een heel erg opgewekte, alsmaar positief mens. Ik ben eerder vrij cynisch en hou ontzettend van klagen, maar nu ben ik er wel ff klaar mee. Ik hoop echt dat we met z’n allen iets aardiger kunnen zijn, starting now please! Begint het daar gewoon niet mee? In plaats van elkaars verschillen telkens te benadrukken, misschien onder ogen zien dat we best veel overeenkomsten hebben. We zijn allemaal mensen die geluk, pijn en emoties kennen. Ik hoop dus op een fijner jaar met meer begrip voor elkaar. En dan niks geen tolerantie meer (dat woord moeten we maar met z’n allen verbannen!), maar puur begrip en respect voor elkaar. Ook ik zal daaraan werken.

En als we het hebben over spannende nieuwe dingen, dan is dit het nieuwe begin: mijn nieuwe website. Vertrouwd, maar toch even anders. Met hele leuke en soms ook gewoon fijn oppervlakkige zaken die mij bezig houden. Volg het als je zin/ tijd hebt.

Geplaatst in Other Issues | 2 reacties

Long overdue

Vorig jaar augustus schreef ik voor het eerst over mijn mama- zijn ervaringen. Het ging over alle clichés die waar bleken te zijn. We zijn inmiddels een jaar verder. Mijn kereltje is inmiddels 21 maandjes, is de grootste lieverd die er bestaat en gelukkig ook af en toe een klein dondersteentje. Hij loopt, rent en verrast ons door af en toe plotseling een woordje na te zeggen, zoals ‘buiten’, ‘handjes’, ‘bed’, en natuurlijk ‘Nijntje’. Hij zingt hele melodietjes in babytaal,  klimt echt overal op (zucht) en houdt ontzettend van de Teletubbies (zucht zucht!).

Ik was het ritme van werk en kind net gewend, toen we besloten van opvang te veranderen. Nu breng ik hem naar het kdv in plaats van mijn lief. In de ochtend is het dus best chaotisch. Ik heb al een keer heen en weer gefietst, omdat ik z’n tasje met reserve kleding vergeten was. Vergeten doe ik sowieso standaard tegenwoordig. Ik kon me laatst totaal niet meer herinneren of ik de stekker van de strijkijzer er wel had uitgehaald. Maar aangezien ik al ver verwijderd was van huis, ben ik er maar van uitgegaan dat ik dit wel had gedaan… is toch een soort automatisme.. Als de brandweer me rond het middaguur nog niet had gebeld, was alles goed.

 

Voor m’n kleintje is het ook ff zwaar. Niet dat hij dingen vergeet, maar hij moet natuurlijk ontzettend wennen. Nieuwe opvang, nieuwe leidsters, andere kindjes, ander ritme. Maar tot nu toe gaat het prima. Het ergste wat er gebeurt is, is dat hij huilt als ik hem achterlaat. Gunst, wat is dat zwaar. Ik heb dan echt het gevoel dat ik hem straf. Als ik hem dan weer haal en z’n reactie zie als hij me ziet, helemaal blij en verhaaltjes vertellen in z’n babytaal, dan ben ik de gelukkigste vrouw op aarde (samen met de andere moeders wiens gezichten op “very tired very happy” staan.
Ik heb vandaag een vrije dag genomen. De kleine wel naar de opvang gebracht. Ik voel me dan wel schuldig. Hoezo als ik vrij ben, moet hij wel ‘werken’? Ik zou deze dag kunnen gebruiken om allerlei nuttige dingen te doen, die al heel lang op de stapel liggen. De stapel reikt inmiddels tot aan het plafond, dus de keuze tussen de klusjes is heel ruim. Maar ik ben niet vooruit te branden. Maar aangezien ik het ook weer zonde van de tijd vind om met een boek op bed  te liggen, schrijf ik deze  blog maar. It was long overdue. Sorry daarvoor en voor het feit dat deze post eigenlijk niet echt ergens over gaat. Ik probeer er spoedig weer een lekker receptje op te zetten. Voor nu moet je het even hiermee doen. Zometeen proberen een boek uit te lezen voor een review (= toch wel werk op een vrije dag), avondeten voorbereiden en dan is het weer tijd om mijn kereltje op te halen. Ik kan niet wachten om hem weer te zien en te horen wat hij allemaal heeft meegemaakt vandaag.

Geplaatst in Other Issues | Een reactie plaatsen